กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างคืออะไร
กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างเป็นกองทุนที่ตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน อยู่ในความดูแลของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน เป้าหมายคือให้ลูกจ้างในสถานประกอบการที่ยังไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ มีเงินก้อนไว้ใช้เมื่อออกจากงานหรือเสียชีวิต เงินในกองทุนมาจากสองฝ่าย คือเงินสะสมที่หักจากค่าจ้างของลูกจ้าง และเงินสมทบที่นายจ้างจ่ายเพิ่มในอัตราเท่ากัน
ตามข้อมูลที่กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างประกาศ (ewf.labour.go.th) การเก็บเงินสะสมและเงินสมทบจะ เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 ซึ่งหมายความว่ารอบเงินเดือนเดือนตุลาคม 2569 เป็นรอบแรกที่ HR ต้องหักเงินส่วนนี้ ถ้ายังไม่ได้เตรียมระบบ ตอนนี้คือเวลาที่ต้องรีบทำ
ใครต้องเข้ากองทุน และใครได้รับยกเว้น
กองทุนใช้บังคับกับ นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป โดยนับรวมลูกจ้างทุกสาขาของนายจ้างรายเดียวกัน ไม่ใช่นับแยกสาขา บริษัทที่มีหน้าร้านสามสาขา สาขาละ 4 คน จึงถือว่ามีลูกจ้าง 12 คนและอยู่ในข่ายต้องเข้ากองทุน
กรณีที่ได้รับยกเว้นมีสองกลุ่มหลัก
- นายจ้างที่มีลูกจ้างไม่ถึง 10 คน ยังไม่อยู่ในข่ายบังคับในระยะนี้
- นายจ้างที่จัดให้มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ สำหรับลูกจ้างแล้ว ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพไม่ต้องจ่ายเงินสะสมเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างอีก
จุดที่ HR ต้องระวังคือข้อยกเว้นเรื่องกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพิจารณา รายบุคคล บริษัทที่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพแต่ลูกจ้างบางคนยังไม่ได้สมัคร (เช่น พนักงานใหม่ที่ยังไม่ผ่านทดลองงาน หรือพนักงานที่เลือกไม่เข้า) ลูกจ้างกลุ่มนั้นยังต้องถูกหักเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง จึงต้องเช็กรายชื่อสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพให้ตรงกับรายชื่อพนักงานทุกเดือน
อัตราเงินสะสมและเงินสมทบ
| ช่วงเวลา | ลูกจ้าง (เงินสะสม) | นายจ้าง (เงินสมทบ) |
|---|---|---|
| 1 ต.ค. 2569 – 30 ก.ย. 2574 | 0.25% ของค่าจ้าง | 0.25% ของค่าจ้าง |
| ตั้งแต่ 1 ต.ค. 2574 | 0.50% ของค่าจ้าง | 0.50% ของค่าจ้าง |
ตัวอย่าง: พนักงานค่าจ้าง 20,000 บาทต่อเดือน ช่วงห้าปีแรกจะถูกหักเงินสะสม 50 บาทต่อเดือน และบริษัทต้องจ่ายเงินสมทบอีก 50 บาท รวมเข้ากองทุน 100 บาทต่อเดือนต่อคน ถ้าบริษัทมีพนักงาน 50 คนที่ค่าจ้างใกล้เคียงกัน ต้นทุนฝั่งนายจ้างจะอยู่ที่ราว 2,500 บาทต่อเดือน ตัวเลขไม่สูง แต่ถ้าลืมหักหรือส่งช้า จะกลายเป็นภาระย้อนหลังที่ต้องตามแก้ทีละคน
หน้าที่ของนายจ้างและ HR
จากอินโฟกราฟิกของกองทุน นายจ้างมีหน้าที่หลัก 5 ข้อ
- ขึ้นทะเบียน นายจ้างผ่านระบบ e-Service ของกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง
- ยื่นรายชื่อลูกจ้าง ที่ต้องจ่ายเงินสะสม พร้อมอัปเดตเมื่อมีคนเข้าหรือออก
- หักเงินสะสม จากค่าจ้างของลูกจ้างทุกงวดที่จ่ายค่าจ้าง
- นำส่งเงินสะสมและเงินสมทบ เข้ากองทุนตามกำหนด
- ตรวจสอบ ยอดที่นำส่งให้ถูกต้องตรงกับรายชื่อและค่าจ้างจริง
เรื่องกำหนดเวลานำส่ง แหล่งข้อมูลทุติยภูมิหลายแห่งระบุว่าต้องนำส่งภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (รอบแรกคือภายใน 15 พฤศจิกายน 2569) และหากนำส่งล่าช้าจะมีเงินเพิ่มร้อยละ 5 ต่อเดือน แนะนำให้ HR ยืนยันรายละเอียดนี้กับกองทุนโดยตรงที่โทร 02 660 2059 ก่อนวางปฏิทินงานจริง
ในทางปฏิบัติ ให้เพิ่มรายการ "เงินสะสมกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง" เป็นรายการหักในสลิปเงินเดือน แยกจากเงินสมทบประกันสังคมให้ชัดเจน พนักงานจะได้ไม่สับสนว่าเป็นการหักซ้ำ และควรแจ้งพนักงานล่วงหน้าว่าเงินส่วนนี้เป็นของพวกเขาเองที่จะได้คืนพร้อมดอกผล
ลูกจ้างได้อะไรจากกองทุน
ลูกจ้างที่ออกจากงาน (ไม่ว่าจะลาออกหรือถูกเลิกจ้าง) หรือทายาทในกรณีที่ลูกจ้างเสียชีวิต มีสิทธิ์ได้รับ เงินก้อน ที่ประกอบด้วยเงินสะสมของตนเอง เงินสมทบจากนายจ้าง และผลประโยชน์ที่กองทุนนำไปลงทุน ลูกจ้างควรระบุผู้รับประโยชน์ไว้ล่วงหน้า เพื่อให้ทายาทรับเงินได้ง่ายขึ้นในกรณีเสียชีวิต HR สามารถช่วยได้ด้วยการเพิ่มขั้นตอนนี้ไว้ในกระบวนการรับพนักงานใหม่
เตรียมระบบเงินเดือนให้พร้อม
การหักกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างเพิ่มเงื่อนไขใหม่ให้กับการคำนวณเงินเดือนหลายข้อ ต้องรู้ว่าใครเป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ใครต้องถูกหัก อัตราไหนใช้กับงวดไหน และต้องสรุปยอดนำส่งรายเดือน ถ้ายังทำใน Excel ทุกครั้งที่มีพนักงานเข้าออกหรือเปลี่ยนสถานะกองทุนก็ต้องแก้สูตรด้วยมือ
ระบบเงินเดือน Flow HR ช่วยตั้งรายการหักแบบเปอร์เซ็นต์ของค่าจ้าง กำหนดว่ารายการนั้นใช้กับพนักงานกลุ่มไหน และออกรายงานสรุปยอดหักรายเดือนได้ทันที เมื่ออัตราปรับเป็น 0.50% ในปี 2574 ก็แก้ค่าเพียงจุดเดียว ไม่ต้องไล่แก้สูตรทั้งไฟล์
คำถามที่พบบ่อย
บริษัทมีลูกจ้าง 9 คน ต้องเข้ากองทุนไหม? ยังไม่อยู่ในข่ายบังคับ แต่ถ้าจำนวนลูกจ้างเพิ่มเป็น 10 คนขึ้นไปเมื่อใด (นับรวมทุกสาขา) ต้องเริ่มดำเนินการ
บริษัทมีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพแล้ว ต้องทำอะไรเพิ่มไหม? ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพได้รับยกเว้น แต่ลูกจ้างที่ยังไม่ได้เป็นสมาชิกต้องถูกหักเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง
เงินสะสมนี้ซ้ำกับประกันสังคมหรือไม่? ไม่ซ้ำ ประกันสังคมเป็นกองทุนคนละกองภายใต้สำนักงานประกันสังคม ส่วนกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างอยู่ภายใต้กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ต้องหักและนำส่งแยกกัน
แหล่งอ้างอิง
- กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — อินโฟกราฟิกประกาศ 29 ส.ค. 2569
- กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน