นายจ้างทุกคนที่จ่ายเงินเดือนมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งกรมสรรพากร ผ่านแบบฟอร์ม 2 ตัวคือ ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.1ก ชื่อคล้ายกันจนหลายคนสับสน แต่ใช้คนละจังหวะและคนละกำหนดเวลา บทความนี้อธิบายความต่าง กำหนดยื่น และวิธีคำนวณภาษีที่ต้องหักแต่ละเดือน
ภ.ง.ด.1 คือแบบนำส่งภาษีรายเดือน
ภ.ง.ด.1 ใช้นำส่งภาษีที่หักจากเงินได้ตามมาตรา 40(1) และ 40(2) แห่งประมวลรัษฎากร เช่น เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส และค่าตอบแทนที่เกี่ยวกับการทำงาน นายจ้างต้องยื่นแบบและนำส่งภาษีภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงิน ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ต กรมสรรพากรขยายเวลาให้ถึงวันที่ 15
ภ.ง.ด.1ก คือแบบสรุปทั้งปี
ภ.ง.ด.1ก เป็นแบบสรุปเงินได้ตามมาตรา 40(1) และ 40(2) ที่จ่ายให้พนักงานแต่ละคนตลอดทั้งปี พร้อมภาษีที่หักไว้ กรมสรรพากรกำหนดให้ยื่นภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป แบบนี้ไม่มีการชำระภาษีเพิ่ม แต่ตัวเลขต้องตรงกับ ภ.ง.ด.1 ที่ยื่นไปทั้ง 12 เดือน
เทียบกันชัดๆ
| ด้าน | ภ.ง.ด.1 | ภ.ง.ด.1ก |
|---|---|---|
| ความถี่ | ทุกเดือนที่มีการหักภาษี | ปีละครั้ง |
| เนื้อหา | เงินได้และภาษีที่หักในเดือนนั้น | เงินได้และภาษีที่หักทั้งปีรายคน |
| กำหนดยื่น | วันที่ 7 ของเดือนถัดไป (ออนไลน์ถึงวันที่ 15) | ภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป |
| ชำระภาษี | ชำระพร้อมยื่นแบบ | ไม่มีการชำระ เป็นแบบสรุป |
| เอกสารที่เกี่ยวข้อง | สลิปเงินเดือนรายเดือน | หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ที่ให้พนักงาน |
คำนวณภาษีที่ต้องหักแต่ละเดือน
หลักคิดคือประมาณเงินได้ทั้งปี คำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า แล้วเฉลี่ยหักเท่าๆ กันทุกเดือน
ตัวอย่าง: พนักงานเงินเดือน 30,000 บาท ไม่มีรายได้อื่น ใช้สิทธิลดหย่อนส่วนตัวและเงินสมทบประกันสังคม (สมมติ 9,000 บาทต่อปี)
- เงินได้ทั้งปี = 30,000 × 12 = 360,000 บาท
- หักค่าใช้จ่าย 50% ไม่เกิน 100,000 บาท = 100,000 บาท
- หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท และเงินสมทบประกันสังคม 9,000 บาท
- เงินได้สุทธิ = 360,000 − 100,000 − 60,000 − 9,000 = 191,000 บาท
- ภาษี = 150,000 แรกยกเว้น ส่วนที่เหลือ 41,000 × 5% = 2,050 บาทต่อปี
- หักภาษีเดือนละประมาณ 2,050 ÷ 12 ≈ 170.83 บาท
ถ้ากลางปีมีโบนัส ปรับเงินเดือน หรือพนักงานแจ้งค่าลดหย่อนเพิ่ม ต้องคำนวณใหม่ ไม่เช่นนั้นยอดที่หักทั้งปีจะไม่ตรงกับภาษีจริง
อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
| 500,001 – 750,000 | 15% |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% |
| เกิน 5,000,000 | 35% |
ความผิดพลาดที่พบบ่อย
- ยอดใน ภ.ง.ด.1ก ไม่ตรงกับผลรวม ภ.ง.ด.1 ทั้ง 12 เดือน
- ลืมพนักงานที่ลาออกระหว่างปีใน ภ.ง.ด.1ก
- ไม่คำนวณภาษีใหม่หลังมีโบนัสหรือปรับเงินเดือน
- ออก 50 ทวิให้พนักงานช้า ทำให้พนักงานยื่นภาษีประจำปีไม่ทัน
Checklist ก่อนยื่น ภ.ง.ด.1ก
ควรเริ่มเตรียมตั้งแต่ปิดงวดเดือนธันวาคม เพราะข้อมูลทั้งปีจะครบในงวดนั้น และยังมีเวลาแก้ยอดที่ไม่ตรงก่อนถึงกำหนดยื่นในเดือนกุมภาพันธ์
- รายชื่อพนักงานครบทุกคนที่ได้รับเงินได้ในปีนั้น รวมคนที่ลาออกระหว่างปี
- เลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของพนักงานทุกคนถูกต้อง
- ยอดเงินได้และภาษีรายคนรวมกันแล้วตรงกับ ภ.ง.ด.1 ทั้ง 12 เดือน
- เงินได้ที่จ่ายไม่สม่ำเสมอ เช่น โบนัส ค่าคอมมิชชัน ถูกรวมไว้ครบแล้ว
- ออก 50 ทวิ ให้พนักงานด้วยตัวเลขชุดเดียวกับที่ยื่นใน ภ.ง.ด.1ก
คำถามที่พบบ่อย
ยื่น ภ.ง.ด.1 เกินกำหนดจะเกิดอะไรขึ้น? นายจ้างต้องเสียเงินเพิ่มและค่าปรับตามที่กฎหมายกำหนด จึงควรตั้งเตือนกำหนดยื่นไว้ในปฏิทินการปิดงวดทุกเดือน
พนักงานลาออกกลางปี ต้องทำอะไร? ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้พนักงาน และใส่รายชื่อพนักงานคนนั้นใน ภ.ง.ด.1ก ตอนสิ้นปีด้วย
พนักงานที่เงินเดือนไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษี ต้องใส่ใน ภ.ง.ด.1ก ไหม? ต้องใส่ เพราะ ภ.ง.ด.1ก เป็นการรายงานเงินได้ตามมาตรา 40(1) และ 40(2) ที่จ่ายให้ผู้มีเงินได้ทุกคนในปีนั้น แม้บางคนจะไม่ถูกหักภาษีเลยก็ตาม การใส่ครบทุกคนยังช่วยให้ยอดรวมตรงกับบัญชีเงินเดือนของบริษัทด้วย
ให้ระบบคำนวณภาษีทุกงวด
ระบบคำนวณเงินเดือนของ Flow HR คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายให้อัตโนมัติทุกงวด พร้อมหักประกันสังคมและ OT ในคราวเดียว เมื่อมีโบนัสหรือปรับเงินเดือน ระบบจะคำนวณตามข้อมูลล่าสุด ช่วยให้ยอดสิ้นปีตรงกันก่อนยื่น ภ.ง.ด.1ก
ทดลองใช้ Flow HR ฟรี 30 วัน และลดงานคำนวณภาษีเงินเดือนทุกเดือน
แหล่งอ้างอิง: กรมสรรพากร — คำแนะนำแบบ ภ.ง.ด.1ก · กรมสรรพากร — การขยายกำหนดเวลายื่นแบบผ่านอินเทอร์เน็ต