เรื่องวันลาเป็นคำถามที่ HR ได้ยินทุกสัปดาห์ ลาป่วยได้กี่วัน ลากิจได้เงินไหม พนักงานทดลองงานลาพักร้อนได้หรือเปล่า คำตอบทั้งหมดอยู่ในพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และฉบับแก้ไข บทความนี้สรุปสิทธิการลาหลักที่ลูกจ้างทุกคนได้รับ พร้อมข้อผิดพลาดที่ทำให้บริษัทเสี่ยงทำผิดกฎหมายโดยไม่ตั้งใจ
สรุปสิทธิการลาตามกฎหมายแรงงาน
| ประเภทการลา | ลาได้ | ได้ค่าจ้าง |
|---|---|---|
| ลาป่วย | เท่าที่ป่วยจริง | ไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี |
| ลากิจธุระอันจำเป็น | อย่างน้อย 3 วันทำงานต่อปี | ไม่เกิน 3 วันทำงานต่อปี (บริษัทให้มากกว่าได้) |
| ลาพักร้อน (วันหยุดพักผ่อนประจำปี) | ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี เมื่อทำงานครบ 1 ปี | ได้เต็มทุกวัน |
| ลาเพื่อทำหมัน | ตามที่แพทย์กำหนด | ได้ |
| ลาเพื่อรับราชการทหาร | ตามที่ทางการเรียก | ไม่เกิน 60 วันต่อปี |
| ลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ | ตามกฎกระทรวง | ไม่ได้ค่าจ้าง |
ส่วนลาคลอด ลาดูแลบุตร และลาไปช่วยคู่สมรสที่คลอดบุตร มีการแก้ไขกฎหมายใหม่ที่มีผลตั้งแต่ธันวาคม 2568 ดูรายละเอียดในบทความสิทธิลาคลอดและลาเลี้ยงดูบุตร
ลาป่วย: ลาได้เท่าที่ป่วยจริง ได้ค่าจ้างปีละ 30 วัน
ลูกจ้างมีสิทธิลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง ไม่มีเพดานจำนวนวันลา แต่นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างในวันลาป่วยไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี ถ้าลาตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป นายจ้างขอใบรับรองแพทย์ได้ สิทธินี้ใช้กับลูกจ้างทุกประเภท ทั้งรายเดือน รายวัน พนักงานทดลองงาน และแรงงานต่างด้าว
กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเตือนว่า การไม่จ่ายค่าจ้างวันลาป่วยมีโทษปรับสูงสุด 20,000 บาท และนายจ้างยังต้องจ่ายดอกเบี้ยหรือเงินเพิ่มตามกฎหมายด้วย ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือหักค่าจ้างลูกจ้างรายวันที่ลาป่วย เพราะเข้าใจว่าไม่มาทำงานก็ไม่ต้องจ่าย
ลากิจ: อย่างน้อย 3 วันต่อปี พร้อมค่าจ้าง
ก่อนปี 2562 กฎหมายไม่ได้กำหนดจำนวนวันลากิจขั้นต่ำ ปล่อยให้เป็นไปตามข้อบังคับบริษัท ปัจจุบันลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นได้อย่างน้อย 3 วันทำงานต่อปี โดยได้รับค่าจ้าง บริษัทจะให้ลากิจแบบได้ค่าจ้างมากกว่า 3 วันก็ได้ ไม่ผิดกฎหมาย ส่วนขั้นตอนการลา ใครอนุมัติ และต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วัน ให้เขียนไว้ในข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานให้ชัดเจน
ลาพักร้อน: ครบ 1 ปีได้ 6 วัน แต่ให้ก่อนได้
- ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี มีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน โดยได้ค่าจ้าง
- พนักงานที่ยังทำงานไม่ครบ 1 ปี บริษัทจะให้หยุดตามส่วนก็ได้
- นายจ้างเป็นผู้กำหนดวันหยุดล่วงหน้า หรือกำหนดตามที่ตกลงกัน
- ตกลงกันล่วงหน้าให้สะสมและเลื่อนวันที่ไม่ได้ใช้ไปรวมกับปีอื่นได้
สิ่งที่ HR ควรตั้งไว้ในนโยบายการลา
- เขียนสิทธิการลาทุกประเภทไว้ในข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน และต้องไม่ต่ำกว่าที่กฎหมายกำหนด
- กำหนดช่องทางและระยะเวลาแจ้งลาให้ชัด เช่น ลากิจแจ้งล่วงหน้ากี่วัน ลาป่วยแจ้งภายในเวลาไหน
- แยกยอดวันลาคงเหลือตามประเภทและรายบุคคล ให้พนักงานเช็กได้เอง
- กำหนดลำดับผู้อนุมัติและคนอนุมัติแทน เผื่อหัวหน้าไม่อยู่
- เก็บประวัติการลาและเอกสารประกอบ เช่น ใบรับรองแพทย์ ไว้ตรวจสอบย้อนหลังได้
ความผิดพลาดที่พบบ่อย
- ไม่จ่ายค่าจ้างวันลาป่วยหรือลากิจให้ลูกจ้างรายวันและพนักงานทดลองงาน
- กำหนดให้ลากิจได้เฉพาะแบบไม่ได้ค่าจ้าง ซึ่งต่ำกว่ากฎหมาย
- นับยอดวันลาด้วย Excel หลายไฟล์ จนตัวเลขไม่ตรงกับที่หักเงินเดือน
- อนุมัติด้วยปากหรือแชท ไม่มีหลักฐานเมื่อเกิดข้อโต้แย้ง
ให้พนักงานยื่นลาเอง และให้ระบบนับยอดให้
ด้วย แอปขอลางานและยื่นคำร้อง be LEAVE & CLAIM พนักงานยื่นลาป่วย ลากิจ ลาพักร้อน พร้อมแนบใบรับรองแพทย์ได้จากมือถือ เห็นยอดวันลาคงเหลือก่อนกดส่ง ผู้อนุมัติได้รับแจ้งเตือนทันที และหัวหน้าก็อนุมัติผ่าน ระบบอนุมัติออนไลน์ ได้เลย ทุกคำขอถูกเก็บประวัติไว้ และส่งต่อเข้าการคำนวณเงินเดือนอัตโนมัติ HR ไม่ต้องไล่รวบใบลาตอนสิ้นเดือนอีกต่อไป
ทดลองใช้ Flow HR ฟรี 30 วัน ตั้งค่าสิทธิการลาตามนโยบายบริษัทคุณได้ในไม่กี่นาที
แหล่งอ้างอิง: กระทรวงแรงงาน — สิทธิตามกฎหมายแรงงาน · สวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กทม. พื้นที่ 3 — สิทธิลากิจตามกฎหมายใหม่ · สวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กทม. พื้นที่ 3 — ลูกจ้างรายวันลาป่วยได้ค่าจ้างหรือไม่